Azja-Pacyfik

Pierwsza Chinka w kosmosie (dodano: 2012-07-04)

Chiny osiągnęły kolejny sukces w długotrwałym procesie eksploracji przestrzeni kosmicznej. Statek kosmiczny Shenzhou 9 (Boski Statek) wyniósł na orbitę pierwszą chińską taikonautkę, a jego załoga przeprowadziła udane połączenia z laboratoryjnym modułem bezzałogowym Tiangong 1 (Niebiański Pałac).

Lot Shenzhou 9 rozpoczął się 16 czerwca 2012 r., na pokładzie znaleźli się Jing Haipeng, Liu Wang i pierwsza Chinka – Liu Yang. Podczas najdłuższego lotu załogowego w dziejach chińskiej kosmonautyki (10 dni) statek kosmiczny połączył się dwa razy z modułem Tiangong 1, pierwszy raz automatycznie 18 czerwca i drugi raz, sześć dni później, tym razem w trybie sterowania ręcznego. 27 czerwca również w trybie sterowania ręcznego przeprowadzono akcję rozdzielenia, i 29 czerwca rano Shenzhou 9 wrócił na ziemię. Moduł laboratoryjny Tiangong 1, wystrzelony w kosmos we wrześniu 2011 r. służy do ćwiczeń przygotowujących do umieszczenia na orbicie 60 tonowej stacji kosmicznej, której ukończenie przewiduje się na 2020 r.

Lot z udziałem Liu Yang odbył się dokładnie 49 lat po wyczynie Rosjanki Walentyny Tierieszkowej. Dla najstarszego członka załogi, 46-letniego Jinga Haipenga jest to drugi lot, dla 42-letniego Liu Wanga i 33-letniej Liu Yang to pierwszy pobyt w kosmosie. Liu Yang, major ChAL-W, jest doświadczonym pilotem wojskowym i przygotowywała się do misji przez zaledwie dwa lata. W 2012 r. planowany jest kolejny lot załogowy.

Chiński program kosmiczny rozpoczęto we współpracy ze Związkiem Radzieckim już w połowie lat 50. dwudziestego wieku, jego kluczową postacią był Qian Xueshen, naukowiec wydalony z USA pod zarzutem szpiegostwa. Po rozłamie chińsko-sowieckim, Chińczycy prowadzili samodzielne badania. W 1970 r. udało im się umieścić na orbicie satelitę Dongfang Hong 1 (Wschód Jest Czerwony). Od lat 80. zintensyfikowano badania i rozpoczęto prace nad statkami kosmicznymi. Projekty 863 i 921 doprowadziły do zbudowania statków Shenzhou. Pierwszy z nich – Shenzhou 1 – odbył pionierski lot 20 listopada 1999 r. Pierwszy lot z człowiekiem na pokładzie Shenzhou 5 odbył się 15 października 2003 r., a pierwszym chińskim taikonautą został Yang Liwei, którego pierwszy lot trwał łącznie 21 godzin. W 2008 r. podczas lotu Shenzhou 7 członek trzyosobowej załogi Zhai Zhigang wykonał pierwszy spacer w przestrzeni kosmicznej.

Chiny intensywnie rozwijają program badania kosmosu i w ciągu pięciu lat zamierzają wysłać człowieka na Księżyc. Pracują również nad meterologicznymi i komunikacyjnymi systemami satelitarnymi. Do końca 2012 r. system nawigacji satelitarnej Beidou (Duża Niedźwiedzica) obejmie całą Azję, a do 2020 r. całą kulę ziemską.

Chińskie zaangażowanie w badania kosmiczne budzi niepokój wielu państw, zwłaszcza po wydarzeniu z 11 stycznia 2007 r., kiedy Chin,y za pomocą urządzeń naziemnych, zestrzeliły własnego satelitę meteorologicznego Feng Yun 1C. Chiny jako trzeci kraj, po USA i Rosji, są w stanie zestrzelić obiekt znajdujący się w przestrzeni kosmicznej. Istnieją obawy, że zwiększona obecność Chin w kosmosie może doprowadzić do wznowienia rywalizacji o wykorzystanie zasobów pozaziemskich i walkę o dominację w kosmosie.

Stany Zjednoczone wciąż dysponują najnowocześniejszą technologią kosmiczną i wiodą prym w kwestii wykorzystania i badania kosmosu, ale w związku z kryzysem finansowym redukują wydatki przeznaczone na rozwój kosmonatyki. Również Rosja nie jest w stanie rozwijać programów kosmicznych i utrzymuje jedynie status quo. Pretendujące do roli mocarstwa Chiny, mimo nie szczędzonych nakładów i wytężonych starań, wciąż pozostają daleko w tyle za dotychczasowymi liderami. Celem Chin nie jest przegonienie czy zdominowanie kosmosu, ale jedynie zniwelowanie opóźnienia. Planowana stacja kosmiczna Tiangong, będzie pięciokrotnie mniejsza od istniejącej od 1998 r. Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, która prawdopodobnie zostanie zdemontowana w 2020 r.

Redakcja: azjapacyfik@swps.edu.pl. Wykonanie strony: Stanisław Meyer, stan.meyer@uj.edu.pl.